چطور از دارایی‌های دیجیتال محافظت کنیم؟

به گزارش پایگاه خبری نقدینه ، تحولات اخیر در بازار جهانی رمزارزها، بار دیگر توجه‌ها را به ریسک‌های پنهان این حوزه جلب کرده است؛ بازاری که سال‌ها با روایت «غیرمتمرکز بودن» و «مصونیت از مداخلات سیاسی» شناخته می‌شد، اما اکنون نشانه‌های فزاینده‌ای از وابستگی به ساختار‌های متمرکز و تصمیمات نهاد‌های بین‌المللی در آن دیده می‌شود. در تازه‌ترین نمونه، وزارت خزانه‌داری آمریکا با همکاری دفتر کنترل دارایی‌های خارجی (OFAC)، حدود ۳۴۴ میلیون دلار تتر (USDT) مرتبط با ایران را مسدود کرد؛ اقدامی که به گفته مقامات آمریکایی با هدف محدودسازی مسیر‌های مالی و کنترل جابه‌جایی سرمایه انجام شده است. این دارایی‌ها که در دو آدرس بر بستر شبکه ترون نگهداری می‌شدند، با درخواست نهاد‌های آمریکایی توسط شرکت تتر فریز شده‌اند.

اگرچه چنین اقداماتی پیش از این نیز سابقه داشته، اما ابعاد این مسدودسازی و تمرکز آن بر یک استیبل‌کوین پرکاربرد، بار دیگر این پرسش را مطرح کرده که تا چه اندازه می‌توان به «آزادی عمل» در بازار رمزارز‌ها اتکا کرد. واقعیت آن است که بخش مهمی از این بازار—به‌ویژه استیبل‌کوین‌هایی مانند تتر—توسط نهاد‌های مشخصی مدیریت می‌شود و همین موضوع، امکان مداخله، مسدودسازی و اعمال محدودیت را فراهم می‌کند. به بیان دیگر، در حالی که زیرساخت بلاک‌چین ممکن است غیرمتمرکز باشد، اما لایه‌های بالادستی آن همچنان در معرض کنترل قرار دارند.

برای کاربران ایرانی، این تحولات ابعاد جدی‌تری دارد. در سال‌های اخیر، رمزارز‌ها به ابزاری برای سرمایه‌گذاری خطرپذیر، انجام مبادلات بین‌المللی و عبور از محدودیت‌های مالی تبدیل شده بودند. اما اکنون، با افزایش سطح نظارت‌ها و مداخلات، ریسک‌هایی مانند مسدود شدن دارایی، محدودیت در دسترسی به حساب‌ها، یا حتی از دست رفتن کامل سرمایه، بیش از گذشته برجسته شده است. این موضوع به‌ویژه برای کاربرانی که دارایی خود را در صرافی‌ها یا پلتفرم‌های خارجی نگهداری می‌کنند، اهمیت دوچندان دارد.

از سوی دیگر، تمرکز بخش قابل توجهی از معاملات بر بستر‌هایی مانند تتر، باعث شده هرگونه محدودیت در این حوزه، اثرات زنجیره‌ای بر کل اکوسیستم رمزارز داشته باشد. علاوه بر این، وابستگی به برخی شبکه‌های بلاک‌چینی مشخص مانند ترون یا اتریوم که بیشترین حجم استفاده از تتر را به خود اختصاص داده‌اند، ریسک‌های عملیاتی را افزایش داده است؛ چرا که عمده موارد مسدودسازی نیز در همین بستر‌ها رخ می‌دهد.

کارشناسان معتقدند تداوم این روند می‌تواند به تغییر رفتار کاربران منجر شود؛ از جمله افزایش تمایل به استفاده از کیف‌پول‌های شخصی، حرکت به سمت ابزار‌های غیرمتمرکزتر یا حتی خروج بخشی از سرمایه‌ها از این بازار. در عین حال، این تحولات یک پیام روشن دارد: فعالیت در بازار رمزارز‌ها دیگر صرفاً یک تصمیم مالی نیست، بلکه نیازمند درک دقیق از ریسک‌های ژئوپلیتیکی، نظارتی و ساختاری این فضاست.

در همین راستا، مهدی شریعتمدار؛ مدیرعامل جیبیت در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایبنا با اشاره به روند‌های اخیر در بازار رمزارز‌ها گفت: «فضای رمزارز‌های متمرکز به‌تدریج در حال پاسخگو شدن به نهاد‌های بین‌المللی است و به نظر می‌رسد گریزی از این موضوع ندارند، به‌ویژه در مورد تتر که در ماه‌های اخیر شاهد مواردی از مسدودسازی بوده‌ایم».

او در ادامه گفت: «برخی از این مسدودی‌ها ظاهرا مربوط به دارایی‌های حاکمیتی بوده و در کنار آن، موارد متعددی نیز با مقیاس کوچک‌تر و در قالب پرونده‌های خصوصی رخ داده است؛ اما نکته مهم این است که عمده این اتفاقات در بستر تتر اتفاق افتاده و در سایر رمزارز‌ها کمتر شاهد چنین مواردی بوده‌ایم».

شریعتمدار با هشدار نسبت به ریسک کاربران ایرانی در پلتفرم‌های خارجی تصریح کرد: «کاربرانی که دارایی خود را در صرافی‌ها یا بستر‌های خارجی نگهداری می‌کنند، در معرض ریسک مسدودسازی قرار دارند و در شرایط فعلی، گزینه‌های امن‌تر محدودتر شده است».

وی در پایان افزود: «در حال حاضر، دو راهکار اصلی برای کاهش این ریسک وجود دارد؛ نخست استفاده از پلتفرم‌های داخلی و دوم نگهداری دارایی در کیف‌پول‌های شخصی. البته در مورد کیف‌پول‌ها نیز باید دقت داشت که استفاده از برخی شبکه‌ها مانند TRC و ERC می‌تواند ریسک بیشتری به همراه داشته باشد، چرا که بخش عمده مسدودسازی‌ها در همین بستر‌ها رخ داده است».

در نهایت، آنچه از تحولات اخیر در بازار رمزارز‌ها قابل برداشت است، افزایش هم‌زمان «کاربردپذیری» و «ریسک‌پذیری» این دارایی‌هاست. هرچه استفاده از رمزارز‌ها در مبادلات مالی گسترده‌تر می‌شود، وابستگی آنها به زیرساخت‌های قابل کنترل نیز بیشتر آشکار می‌شود. در چنین فضایی، انتخاب محل نگهداری دارایی و نوع پلتفرم مورد استفاده، به یک متغیر تعیین‌کننده در مدیریت ریسک کاربران تبدیل شده است.