بررسی وضعیت انضباط مالی ۱۶ بانک بورسی در فروردین ماه
فرمان ایست بانک مرکزی به بانکهای بدهکار
نقدینه - در حالی که وابستگی بانکها به بازار بینبانکی به حداقل رسیده است، برداشت از منابع بانک مرکزی
به گزارش پایگاه خبری نقدینه ، تحلیل صورتهای مالی ۱۶ بانک بورسی در فروردین ۱۴۰۵، سیگنالهایی را به شبکه بانکی و سیاستگذار پولی مخابره میکند. در حالی که وابستگی بانکها به نقدینگی یکدیگر (بازار بینبانکی) به شکل چشمگیری کاهش یافته، فشار بر منابع بانک مرکزی وارد فازافزایشی شده است؛ پدیدهای که در صورت تداوم، میتواند زنگ خطر رشد پایه پولی و تورم را به صدا درآورد.
گزارشهای ماهیانه بانکها، هزینههای مالی را در سه دسته «تسهیلات دریافتی از سایر بانکها»، «تسهیلات دریافتی از بانک مرکزی» و «سایر هزینهها» طبقهبندی میکنند. در این میان، ۵ بانک عملکرد مناسبی در خویشتنداری مالی ثبت کردهاند. بانکهای سینا، کارآفرین، پستبانک، گردشگری و دی در فروردین ۱۴۰۵ هیچگونه تسهیلاتی از سایر بانکها یا بانک مرکزی دریافت نکرده و هزینههای مالی خود را به صفر رساندهاند. این در حالی است که بانکهای سینا، کارآفرین و پستبانک، این ثبات و استقلال مالی را در کل سال ۱۴۰۴ نیز حفظ کرده بودند.
آمارها نشان میدهد که در سال ۱۴۰۴، مجموع هزینههای مالی ناشی از وامهای بینبانکی به بیش از ۱۸ هزار میلیارد تومان رسیده بود. با این حال، در فروردین ۱۴۰۵ این رقم به تنها ۶۶۶ میلیارد تومان کاهش یافته است. این یعنی نظام بانکی در اولین ماه سال، تنها ۳.۷ درصد از کل هزینهکرد سال گذشته خود در این بخش را ثبت کرده که نشاندهنده یک روند کاهنده قوی و مثبت است.
برخلاف روند کاهشی در بخش بینبانکی، وابستگی بانکها به بانک مرکزی مسیر معکوسی را طی میکند. در سال ۱۴۰۴، مجموع هزینههای مالی جاری در این بخش حدود ۲۷ هزار میلیارد تومان بود، اما تنها در فروردین ۱۴۰۵، این رقم به ۳ هزار و ۴۶۵ میلیارد تومان رسیده است.
به بیانی دیگر، بانکها در یک ماه معادل ۱۲.۷ درصد از کل هزینههای سال گذشته خود به بانک مرکزی را تکرار کردهاند. در میان ۱۶ بانک مورد بررسی، بانکهای بزرگ نیز وضعیت متفاوتی را تجربه میکنند؛ در حالی که در سال ۱۴۰۴، بانکهای ملت و صادرات به ترتیب با ۲،۱۹۷ و ۲،۲۸۷ میلیارد تومان بیشترین هزینه مالی را داشتند، در فروردین ۱۴۰۵ بار اصلی فشار بر دوش بانک ملت افتاده است. بهطوری که ۷۷ درصد از کل هزینه مالی تسهیلات دریافتی ۱۶ بانک از بانک مرکزی، تنها متعلق به بانک ملت است.
در همین رابطه، عباس مرادپور، معاون نظارت بانک مرکزی، با تأکید بر لزوم انضباطبخشی به ترازنامه بانکها، اعلام کرده است که بانک مرکزی در اجرای برنامه اصلاحی خود جدی است و بانکهای ناتراز باید با فروش داراییهای مازاد، نقدینگی خود را تأمین کنند.
همچنین بانک مرکزی پیش از این در هشداری صریح اعلام کرده بود که «اجازه تکرار وضعیت ناترازیهای گذشته را نخواهد داد» و بانکهایی که در مهلت تعیینشده نسبت به اصلاح ساختار مالی و کاهش وابستگی به منابع بانک مرکزی اقدام نکنند، با برخورد سختگیرانه مواجه خواهند شد. این موضع نشان میدهد که فشار کنونی برخی بانکها بر منابع بانک مرکزی، برخلاف سیاستهای نظارتی سال جاری است و برنامههای جدی برای تغییر ریل در این حوزه ریخته شده است.
