تصویر آخر ۵۰ شرکت بزرگ بورس پیش از شوک جنگ
نقدینه - ترکیب ۵۰ شرکت بزرگ در ۶ اسفند را باید آخرین تصویر از «تعادل قبل از شوک» دانست. در صورت بازگشایی، انتظار میرود فشار فروش در نمادهای بزرگ شکل بگیرد، شاخص کل با افت قابل توجهی مواجه شود و ترکیب ارزش بازار شرکتها دچار تغییرات اساسی شود.
به گزارش پایگاه خبری نقدینه ، در پایان معاملات روز ۶ اسفند ۱۴۰۴، ترکیب ۵۰ شرکت بزرگ بورس تهران بر اساس ارزش بازار، تصویری نسبتا باثبات از ساختار بازار سهام ارائه میداد؛ تصویری که با آغاز درگیری نظامی در صبح ۹ اسفند و ابطال معاملات همان روز، عملا به یک «نقطه مرجع تاریخی» تبدیل شده است.
با تداوم توقف بازار و نامشخص بودن زمان بازگشایی، این جدول را باید آخرین چینش معتبر پیش از یک تغییر بزرگ دانست.
تمرکز ارزش بازار در چند غول بزرگ
در صدر این فهرست، «فملی» با ارزش بازار ۱۴۳۷ هزار میلیارد تومان در جایگاه نخست قرار دارد و پس از آن «فارس» با ۱۰۴۲ هزار میلیارد تومان دیده میشود. فاصله این دو نماد با سایر شرکتها قابل توجه است و نشان میدهد بخش بزرگی از ارزش بازار در صنایع کامودیتیمحور و هلدینگهای بزرگ متمرکز شده است.
پس از این دو، نمادهایی مانند «فولاد»، «شپنا»، «پارسان»، «وغدیر» و «وبملت» قرار دارند که هر یک نقشی کلیدی در شاخص کل ایفا میکنند. ترکیب این شرکتها نشان میدهد صنایع فلزی، پتروشیمی، پالایشی و بانکی ستونهای اصلی بازار سرمایه ایران در این مقطع بودهاند.
ریسک مستقیم جنگ برای صنایع فلزی
با آغاز درگیریها، برخی شرکتها مستقیما دچار آسیب شدهاند. در میان نمادهای بزرگ، «فولاد» و «فخوز» به عنوان دو شرکت مهم صنعت فولاد، به دلیل اصابت موشک به خطوط تولید، با توقف فعالیت مواجه شدهاند. این موضوع بهصورت مستقیم بر سودآوری و در نتیجه ارزش بازار آنها اثر خواهد گذاشت.
با توجه به وزن بالای این نمادها در شاخص کل، افت احتمالی آنها در زمان بازگشایی میتواند اثر قابل توجهی بر کلیت بازار داشته باشد و حتی روند شاخص را به شدت تحت تاثیر قرار دهد.
ضربه مستقیم و غیرمستقیم به پتروشیمیها
در کنار آسیبهای مستقیم، بخش مهمی از بازار با ریسک غیرمستقیم مواجه است. شرکتهایی مانند «مبین» و «بفجر» که تامینکننده یوتیلیتی برای مجتمعهای پتروشیمی هستند، به طور مستقیم دچار آسیب شدهاند. این موضوع به شکل زنجیرهای بر بسیاری از پتروشیمیهای بزرگ اثر گذاشته است.
بسیاری از نمادهای پتروشیمی که در بازار سهام حضور دارند، به دلیل وابستگی به مبین و بفجر، با اختلال در تولید مواجه خواهند شد. در نتیجه، انتظار میرود در زمان بازگشایی بازار، این گروه نیز با فشار فروش و افت ارزش بازار روبهرو شوند.
در شرایطی که جنگ زیرساختها را هدف قرار داده، اختلال در یک بخش میتواند به سرعت به سایر صنایع منتقل شود. این وابستگی متقابل، ریسک سیستماتیک بازار را به شکل محسوسی افزایش داده و باید گفت که علاوه بر صنایع فولاد و پتروشیمی، بسیاری از صنایع دیگر هم به طور مستقیم و غیر مستقیم از این جنگ آسیب دیده اند.
چرا این جدول اهمیت تاریخی دارد؟
ترکیب ۵۰ شرکت بزرگ در ۶ اسفند را باید آخرین تصویر از «تعادل قبل از شوک» دانست. با بازگشایی بازار، چند اتفاق محتمل است:
2- افت رتبه بسیاری از نمادهای بزرگ
3- تغییر ترکیب صنایع برتر بازار
4- و جابهجایی قابل توجه در فهرست ۵۰ شرکت برتر
به بیان دیگر، این جدول نه فقط یک فهرست آماری، بلکه مرجعی برای مقایسه «قبل و بعد از جنگ» خواهد بود.
با وجود اعلام آتشبس، تردید نسبت به پایداری شرایط باعث شده شورای عالی بورس فعلا از بازگشایی بازار خودداری کند. این تصمیم نشان میدهد ریسکهای سیستماتیک همچنان بالا ارزیابی میشوند.